Gemeenten verantwoordelijk voor het afvoeren en opslaan van ontruimde woningen

AGIN Otten Gerechtsdeurwaarders • 12 oktober 2020

Zoals bekend vinden in Nederland op jaarbasis duizenden gerechtelijke ontruimingen plaats. De meest voorkomende oorzaak van een ontruiming is dat er een huurachterstand bestaat van een woonruimte. Bij veel van deze ontruimingen is het gehuurde grotendeels leeg en/of heeft de inboedel die in de woning staat nog maar een minimale dan wel geen enkele waarde meer. Het komt echter ook voor dat de inboedel nog (gedeeltelijk) aanwezig is in het gehuurde.


Op basis van artikel 14 uit de Gerechtsdeurwaarderswet dient de deurwaarder een voorgenomen ontruiming zo spoedig mogelijk mede te delen aan de burgemeester en wethouders van de gemeente waarbinnen de ontruiming zal plaatsvinden. Bij de uitvoering van een ontruiming is het de primaire taak van de deurwaarder om alle in het gehuurde aanwezige goederen op de openbare weg te plaatsen. Een heikel punt waar schuldeisers vaak tegenaan lopen is door wie de spullen worden afgevoerd en/of opgeslagen. Het beleid in Nederland verschilt per gemeente, waarbij de meeste gemeenten zorg dragen voor de ontruimde zaken door deze op te slaan en na enige tijd te vernietigen (of terug te geven na betaling van opslagkosten). Steeds meer gemeenten echter leggen de schuldeisers of soms zelfs de deurwaarder een last onder dwangsom op voor het plaatsen van zaken aan de openbare weg. Gemeenten beroepen zich in die laatste gevallen op de Algemene Wet Bestuursrecht (Awb) en de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Daarin staat altijd een bepaling die inhoudt dat het verboden is om zonder vergunning van burgemeester en wethouders de weg of een weggedeelte te gebruiken anders dan overeenkomstig de bestemming daarvan. Een en ander impliceert dus dat er een overtreding wordt begaan zodra de goederen op de openbare weg worden geplaatst. Over de vraag wie de overtreding begaat, namelijk verhuurder of huurder, zijn in de loop der jaren een aantal verschillende uitspraken gedaan.


Per 1 april 2021 komt er nu een wetswijziging (artikel 556 lid 3 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering) die bepaalt dat de gemeente ten laste van de executant de zorg draagt voor het meevoeren en opslaan van de roerende zaken die zich in het gehuurde bevinden. Gemeenten kunnen dan dus geen dwangsommen meer opleggen aan schuldeiser of deurwaarder. De indieners van het wetsvoorstel zijn van mening dat het opleggen van dwangsommen niet alleen principieel onwenselijk is, omdat de schuldeiser enkel zijn recht effectueert en de gerechtsdeurwaarder zijn wettelijke taak uitvoert, maar ook in praktische zin omdat daarmee de spullen sneller uit het zicht raken of vernietigd worden. Doordat spullen worden afgevoerd en opgeslagen door de gemeente blijft er een verbinding bestaan tussen de gemeente en de schuldenaar. Indien de schuldenaar in de schuldhulpverlening zit, komt dat ook het proces van schuldhulpverlening ten goede. Daarnaast zijn nog andere argumenten vóór dit wetsvoorstel te bedenken, namelijk dat de gemeente een onafhankelijke partij is die niet alleen de wettelijke – namelijk die op basis van de Algemene Wet Bestuursrecht-, maar ook de praktische middelen (loodsen, mankracht, vuilstort) heeft voor de afvoer en opslag. Daarnaast heeft de gemeente een zorgplicht ten opzichte van de burger.


De wetswijziging is een positieve ontwikkeling, die aan veel onduidelijkheid ten aanzien van het beleid van gemeenten bij ontruimingen een eind maakt. Ook wordt verhelderd dat de schuldeiser niet de overtreder is van de Awb en dat de gemeente dus geen last onder dwangsom meer kan opleggen. Tenslotte dient te worden opgemerkt dat de door de gemeente gemaakte kosten kunnen worden doorberekend aan de schuldeiser. De schuldeiser kan de kosten vervolgens weer verhalen op de schuldenaar.

door Agin Otten 23 december 2025
Als u een consument wilt aanmanen tot betaling, schrijft de Wet Incassokosten (WIK) voor dat u eerst een 14-­dagenbrief verstuurt. Zonder deze brief kunt u de incassokosten later niet volledig verhalen. AGIN Otten ziet regelmatig brieven die inhoudelijk niet correct opgesteld en berekend zijn, waardoor deze opnieuw verzonden moeten worden. Hoe voorkomt u dit? Wat moet erin staan? Het openstaande bedrag en factuurnummer. Een betaaltermijn van minimaal 14 dagen, gerekend vanaf de dag ná ontvangst van de aanmaning. Het exacte bedrag aan incassokosten volgens de WIK-staffel (minimaal €40). Het exacte bedrag aan eventueel te vorderen BTW (afhankelijk van het feit of u wel of geen BTW in rekening brengt op uw factuur). Duidelijke betaalinstructies en contactgegevens. Waarom zo strikt? De WIK beschermt consumenten tegen onverwachte kosten. Voor u betekent dit: alleen bij een correcte brief mag u incassokosten én wettelijke rente rekenen. Tip: Verstuur de brief ook per e-mail met leesbevestiging. Zo kunt u aantonen dat de termijn correct is gestart. Met een juiste 14-dagenbrief voorkomt u discussie en vergroot u de kans op volledige vergoeding van kosten. Klik hier om een voorbeeld te vinden van een correcte 14-dagenbrief en tevens een rekenmodule om het juiste bedrag aan incassokosten te berekenen. U treft hier tevens een aantal andere voorbeeldbrieven zoals een aanmaning en ingebrekestelling.
door Agin Otten 22 december 2025
De Hoge Raad heeft op 28 november 2025 prejudiciële vragen beantwoord over de invloed van artikel 3 van het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK) op ontruimingsvorderingen (ECLI:NL:HR:2025:1799). Het antwoord op die vragen leidt tot een aanpassing van vereisten die de rechtbank stelt aan de informatie die de verhuurder in zo’n procedure moet verstrekken. De Hoge Raad overweegt dat de rechter, ook bij verstekzaken, verplicht is ambtshalve te onderzoeken of er minderjarige kinderen wonen in de te ontruimen woning. Daarbij moet de rechter ook informatie opvragen bij de verhuurder over welke mogelijkheden er zijn voor alternatieve huisvesting als die informatie niet al door de verhuurder zelf is verstrekt. Belangen van kinderen moeten een ‘eerste overweging’ zijn bij de beoordeling of een tekortkoming van de huurder ontbinding van de huurovereenkomst rechtvaardigt. Dit betekent niet dat een ontruiming altijd moet worden afgewezen als het in het belang van de kinderen is dat zij in de woning blijven, maar hun belangen wegen wel zwaar mee. Ook de beschikbaarheid van alternatieve huisvesting speelt een belangrijke rol. Daarbij moet worden gekeken naar de kwaliteit en geschiktheid van die huisvesting, waarbij het vermijden van dakloosheid en het voorkomen van scheiding tussen kind en ouders vooropstaan. Tegelijk ligt de primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen van deze gevolgen bij de ouders en de overheid, niet bij de verhuurder. Van woningcorporaties kan meer worden verwacht op het gebied van alternatieve huisvesting dan van particuliere verhuurders. Tot slot kan de rechter bij toewijzing van de ontruimingsvordering rekening houden met de belangen van kinderen door bijvoorbeeld een langere ontruimingstermijn toe te kennen of de beslissing uit te stellen om het zoeken naar alternatieve huisvesting te faciliteren. Onder omstandigheden kan hij ook voorwaarden verbinden, zoals het voorzien in adequate opvang. Naar aanleiding van de uitspraak van de Hoge Raad verzoekt de rechtbank verhuurders expliciet aandacht te besteden aan de vraag óf er minderjarige kinderen in het gehuurde verblijven én welke mogelijkheden van alternatieve huisvesting er zijn. In tegenspraakzaken zal tijdens de mondelinge behandeling ook aandacht worden besteed aan deze onderwerpen. In verstekzaken zal via een tussenvonnis informatie worden opgevraagd als in de dagvaarding geen (volledige) informatie is opgenomen over de aanwezigheid van kinderen en de mogelijkheden van alternatieve huisvesting.
door Agin Otten 22 december 2025
Misschien heeft u er nog nooit van gehoord: een exploot. Toch kunt u er ooit mee te maken krijgen. Bijvoorbeeld als u een officiële brief ontvangt van een gerechtsdeurwaarder. Zo’n brief kan gaan over een rechtszaak, een betaling of een beslag. De wet zegt dat een gerechtsdeurwaarder dit soort officiële stukken niet op elke dag mag bezorgen. Er zijn dagen waarop dat niet mag. Die dagen heten explootvrije dagen. Voor 2026 zijn deze dagen vastgesteld. Op deze pagina leest u welke dagen dat zijn en wat dit voor u betekent. Ook als u hier nu nog geen ervaring mee heeft. Wat is een exploot? Een exploot is een officieel document dat door een gerechtsdeurwaarder wordt uitgereikt. Bijvoorbeeld: een dagvaarding om voor de rechter te verschijnen; een bericht over beslag; een andere officiële mededeling in een juridische procedure. Het uitbrengen van zo’n document heet een ambtshandeling. Dat betekent dat de deurwaarder dit doet namens de wet en volgens vaste regels. Wanneer mag een exploot niet worden uitgebracht? De wet bepaalt dat een gerechtsdeurwaarder op bepaalde dagen geen exploot mag uitbrengen. Dit zijn de zogenoemde explootvrije dagen. Deze regels zijn er om mensen te beschermen tegen ingrijpende juridische stappen op dagen waarop dat niet wordt verwacht, zoals zondagen en feestdagen. Ze zorgen voor rust en duidelijkheid. Zijn er uitzonderingen mogelijk? Ja, soms wel. In bijzondere situaties kan het nodig zijn om toch op een explootvrije dag een ambtshandeling te verrichten. Dat mag alleen als een rechter daar vooraf toestemming voor geeft. De schuldeiser moet hiervoor een verzoek doen bij de voorzieningenrechter. Zonder die toestemming mag de gerechtsdeurwaarder niet handelen. Explootvrije dagen in 2026 Op de volgende dagen mag een gerechtsdeurwaarder in 2026 geen exploot uitbrengen: Alle zondagen 1 januari - Nieuwjaarsdag 3 april - Goede vrijdag 6 april - Tweede Paasdag 27 april - Koningsdag 5 mei - Bevrijdingsdag 14 mei - Hemelvaartsdag 25 mei - Tweede Pinksterdag 25 december - Eerste Kerstdag 26 december - Tweede Kerstdag Deze dagen zijn vastgelegd in de wet en gelden elk jaar. 2. Gelijkgestelde explootvrije dagen (2026) Daarnaast zijn er dagen die door de overheid zijn aangewezen als gelijk aan een feestdag. In 2026 zijn dat: vrijdag 2 januari 2026; vrijdag 15 mei 2026 (de dag na Hemelvaart) Ook op deze dagen mag een gerechtsdeurwaarder geen exploot uitbrengen, tenzij de rechter daarvoor toestemming geeft. Waarom zijn explootvrije dagen belangrijk? Explootvrije dagen zorgen ervoor dat mensen niet onverwacht worden geconfronteerd met officiële juridische stappen op rustdagen. Dit draagt bij aan rechtszekerheid. Dat betekent: iedereen weet waar hij of zij aan toe is. Voor burgers, bedrijven en de rechtspraak. Wist u dat… een gerechtsdeurwaarder een exploot normaal gesproken alleen mag uitbrengen tussen 07.00 en 20.00 uur? Buiten deze tijden is toestemming van de rechter nodig. een gerechtsdeurwaarder onafhankelijk is? Hij voert de wet uit en kiest geen partij. De inhoud van de zaak beoordeelt de rechter. u een klacht kunt indienen als u denkt dat een gerechtsdeurwaarder zich niet aan de regels heeft gehouden? Dat kan bij de Kamer voor Gerechtsdeurwaarders . Wat betekent dit voor u? Als u ooit een exploot ontvangt, is het goed om te weten: er zijn vaste dagen waarop een gerechtsdeurwaarder geen exploten mag uitbrengen; uitzonderingen zijn alleen mogelijk met toestemming van een rechter; gerechtsdeurwaarders plannen hun werk zorgvuldig en volgens de wet. Twijfelt u over een document dat u heeft ontvangen? Dan is het verstandig om informatie in te winnen of om advies te vragen. Bron: KBvG
door Agin Otten 19 november 2025
Wat is executoriaal beslag? En wat is het verschil met conservatoir beslag? Ontdek het nu bij AGIN Otten.
door Agin Otten 19 november 2025
Kom er achter vanaf welk bedrag u een incassobureau kunt inschakelen en wat de voordelen zijn van inschakeling. Lees snel verder.
Hoofdelijke aansprakelijkheid
door Agin Otten 19 november 2025
Ontdek wat hoofdelijke aansprakelijkheid is, wanneer je het bent en verschillende voorbeelden.
wie helpt bij een alimentatie achterstand
door Agin Otten 14 november 2025
Heeft u te maken met een alimentatie-achterstand? Dan wilt u uiteraard weten hoe u dat geld alsnog kunt innen. Maar wat doet wie, en wanneer schakelt u welke partij in? In deze blog leggen we het uit.
Veelgestelde vragen over alimentatie en incasso
door Agin Otten 14 november 2025
In deze blog beantwoorden we de meest voorkomende én praktische vragen over alimentatie-incasso en de rol van de gerechtsdeurwaarder.
door Agin Otten 14 november 2025
Alimentatie moet jaarlijks worden verhoogd met een wettelijk vastgesteld indexeringspercentage, tenzij anders is afgesproken. Wanneer indexering jarenlang niet is toegepast, kan er een aanzienlijk bedrag aan achterstallige indexatie ontstaan.
Verjaring van alimentatie
door Agin Otten 14 november 2025
Alimentatie kan verjaren, waardoor u achterstallige bedragen mogelijk niet meer kunt innen. Zowel partner- als kinderalimentatie verjaren per maandtermijn na vijf jaar.